Verzekerd tegen terreur

Apr 7, 2016

Terreur verzekerd?

Onnoemelijk veel miserie en menselijk leed was vorige week ons deel. Eens het stof gaat liggen, zal de vraag rijzen in hoeverre deze schade verzekerd is. Zoals u weet, werd terrorisme vroeger standaard uitgesloten in zowat elke verzekeringspolis. De aanslagen in New York, Londen en Madrid hebben ons wakker geschud. Overheid en verzekeraars sloegen de handen in elkaar, wat resulteerde in een verzekeringsoplossing, die zijn neerslag vond in de Wet van 1 april 2007 betreffende de verzekering van schade veroorzaakt door terrorisme.

Doel

Met de wet trachtte men tegemoet te komen aan ieders verzuchting om slachtoffers van blinde terreur minstens financieel niet in de kou te laten staan. Tegelijkertijd wou men vermijden dat de verzekeringssector zou kapseizen ten gevolge van een (grote) terroristische aanslag(en). Deze dubbele bekommernis vertaalde zich om te beginnen in een verplichte dekking tegen terrorisme in polissen m.b.t. de zogenaamde massarisico’s. Keerzijde van deze verplichte dekking is een absoluut uitkeringsplafond van 1 miljard EUR (geïndexeerd) per kalenderjaar voor alle schade m.b.t. Belgische risico’s voortspruitend uit terrorisme.

VZW Trip (www.tripvzw.be)

Om dit alles praktisch gestalte te geven, werd een solidariteitsfonds, de VZW Trip (Terrorism Reinsurance and Insurance Pool) opgericht.

Dit fonds wordt gespijsd door de verzekeraars (300 miljoen EUR), de herverzekeraars (400 miljoen EUR) en – indien noodzakelijk – de Staat (300 miljoen EUR).

Het fonds draagt ook zorg voor de verdeling van de schadelast over haar leden.

Enkel de verzekeraars die zich aansluiten bij de VZW Trip genieten van de dekkingsbeperking. Het hoeft dan ook weinig verwondering te wekken dat haast alle verzekeraars zich hebben aangesloten.

Voor welke verzekeringen geldt de verplichte dekking?

In volgende polissen is de schade veroorzaakt door terrorisme verplicht gedekt:

  • arbeidsongevallenverzekering;
  • de risico’s in de verplichte verzekering motorrijtuigen (WAM-verzekering);
  • de risico’s in de verplichte verzekering brand en ontploffing in openbare gebouwen/plaatsen;
  • brandverzekering van woningen en kleine handelszaken (eenvoudige risico’s);
  • ongevallenverzekering;
  • hospitalisatieverzekering;
  • levensverzekering;
  • verzekering gewaarborgd inkomen.

Toegespitst op de recente aanslagen moge het duidelijk zijn dat de verzekeraars arbeidsongevallen (de arbeidsongevallenverzekeraar dient hoe dan ook voor de volle pot tussen te komen, hij geniet niet van de globale beperking), ongevallen, hospitalisatie, leven en gewaarborgd inkomen dekking zullen moeten verlenen. Anders dan vroeger bevrijdt “terrorisme” hen niet. Ook de verplichte verzekering brand en ontploffing in openbare gebouwen/plaatsen komt uiteraard in beeld. Zowel het luchthavengebouw als de metro-infrastructuur zijn openbare inrichtingen die onderworpen zijn aan de verzekeringsplicht.

 

Kan ook de WAM-wet relevant zijn inzake terreur?

Anders dan op het eerste zicht vermoed zou kunnen worden zou zelfs de WAM-verzekering bij terreuraanslagen mogelijk een belangrijke rol kunnen spelen Inzittenden en omstaanders van een opgeblazen motorrijtuig kunnen zich mogelijk toch beroepen op art. 29bis WAM-wet.

Lezing van het arrest van het Hof van Cassatie van 6 januari 2012 volstaat om te beseffen dat het begrip "betrokkenheid van een motorrijtuig" erg ruim genterpreteerd wordt Een voortvluchtige boef die in zijn arm getroffen werd door een kogel afgevuurd door een bijzondere interventie-eenheid van de achtervolgende politie kon volgens de feitenrechter aanspraak maken op dekking in het kader van art. 29bis WAM-wet. Het Hof van Cassatie trad de zienswijze van de feitenrechter bij dat het op de vlucht zijnde motorrijtuig bij zijn verplaatsing van punt A naar punt B hoe dan ook plots geraakt werd door een obstakel (de kogel) én als dusdanig "betrokken" was bij het ongeval.

Nog in dit verband weze opgemerkt dat het Hof van Cassatie eerder, op 11 januari 2011, ook reeds besliste dat art. 29bis WAM-wet ook geldt ten voordele van de inzittenden in een trein, zelfs wanneer het treinvoertuig zich in eigen bedding bevindt. Ook de slachtoffers van de aanslag in de metro ter hoogte van het station Maalbeek zouden zich bijgevolg kunnen beroepen op art. 29bis WAM-wet, wat van belang kan zijn nu in de verplichte verzekering brand en ontploffing in openbare gebouwen/plaatsen de dekking begrensd is én mogelijk onvoldoende. 

Wat m.b.t. de overige verzekeringen?

Benevens de verplichte dekking inzake de massarisico’s, bepaalde de wetgever ook dat voor “alle andere verzekeringen” voortaan het vermoeden geldt dat terrorisme gedekt is. De verzekeraar kan zich enkel bevrijden wanneer hij het risico uitdrukkelijk uitsluit.

Verzekeraars doen dit – in tegenstelling tot voorheen – niet altijd en/of niet volledig. De vraag bij de consument naar terrorismedekking evenals de vaststelling dat zij genieten van de algemene beperking zal hier niet vreemd aan zijn.

Zo maken een aantal rechtsbijstandsverzekeraars geen gewag van enige uitsluiting voor terreur. Gevolg is dat het risico gedekt is. Idem dito voor een aantal reisbijstandsverzekeraars.

Overigens, net om te vermijden dat het plafond te snel zou bereikt worden geldt voor “de andere brandrisico’s dan deze bestemd voor bewoning” een bijkomend plafond van 75.000.000 EUR per verzekerde locatie.

Hoe loopt de schadeafhandeling?

Het slachtoffer dient zich louter tegen de eigen verzekeraar te richten. Hij of zij komt niet in contact met VZW Trip. Het is inderdaad de maatschappij zelf die de zaak verder afhandelt met VZW Trip.

Uiterlijk binnen een termijn van zes maanden beslist een speciaal daartoe opgericht Comité binnen de overheid of de betrokken aanslag al dan niet als “terrorisme” wordt beschouwd.

Binnen diezelfde termijn van zes maanden dient het fonds te beslissen of – in functie van de bekende en verwachte claims – reeds een bepaald gedeelte van de schade vergoed kan worden. De definitieve vergoeding vergt – uit de aard van het systeem zelf – dat het einde van het lopende kalenderjaar wordt afgewacht. Omdat – spijtig genoeg – niet kan uitgesloten worden dat er nog aanslagen volgen, kan slechts op dat ogenblik beoordeeld worden of het globale uitkeringsplafond overschreden wordt. Indien dit mogelijk het geval zou zijn, laat het zich aanzien dat de afhandeling een erg complex kluwen zal worden. Desalniettemin schrijft de wet voor dat voor het einde van het derde kalenderjaar volgend op het jaar waarin de aanslag gepleegd is een definitieve beslissing zou moeten genomen worden. In casu zou dit bijgevolg gedaan moeten worden ten laatste op 31 december 2019. Mocht dit rampscenario zich voordoen is het wellicht realistischer gebruik te maken van de mogelijkheid van het fonds om – opnieuw in functie van de bekende en verwachte claims – verdere bijkomende schijven te betalen. 

Indien het uitkeringsplafond overschreden wordt, worden de vergoedingen gereduceerd. In principe gebeurt dit verhoudingsgewijs, met dien verstande dat de lichamelijke schade (overlijden en letsels) primeert op de materiële schade en de morele schade slechts als laatste in aanmerking komt. 

Vergoedt de verzekeraar de getroffene toch onmiddellijk volledig dan kan hij het eventueel teveel betaalde niet terugvorderen van de getroffene.

Besluit

Hetgeen destijds ondenkbaar was, is helaas gebeurd. Een verzekeringsdekking die in feite nooit aangesproken had moeten worden, zal vandaag een belangrijke rol gaan spelen. Gelukkig is deze dekking er, en zullen vele slachtoffers er een beroep op kunnen doen. Hopelijk de eerste én laatste keer.


Berichten


12.04.2017
Seminarie Privacy en Databescherming 16 mei 2017
GSJ advocaten nodigt u graag uit voor het seminarie Privacy en Databescherming, dat op 16 mei 2017 zal plaatsvinden in onze kantoren. Op 26 mei 2016 is de nieuwe Privacy Verordening (die afgekort ook aangeduid wordt als de “GDPR”) in werking getreden. Deze Verordening voorziet in een overgangsperiode van 2 jaar, maar zal met ingang van 25 mei 2018 in de plaats komen van onze huidige Belgische privacywetgeving. Meer…







26.01.2017
Pop-up decreet 17 juni 2016
Op 26 juli 2016 werd het decreet van 17 juni 2016 houdende huur van korte duur voor handel en ambacht in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. Meer…





08.11.2016
Over de aansprakelijkheid van de vrijwilliger. Het begrip "vrijwilliger": ruimer dan vermoed!
Het was haast tien jaar wachten op een eerste gepubliceerd arrest aangaande de Vrijwilligerswet van 3 juli 2005. De primeur gaat naar het hof van beroep van Gent met het arrest van 6 februari 2014 (Gent 6 februari 2014, RW 2016, 230, noot T. VANSWEEVELT en B. WEYTS). Het hof liet de gelegenheid niet onbenut om hier en daar de puntjes op de i te plaatsen, overigens met – spijtig genoeg voor de betrokkene – verstrekkende gevolgen voor de eisende partij. Meer…
26.10.2016
Seminarie 'De professionele vennootschap voor advocaten'
Op woensdag 25 januari 2017 zit Mr. Bart Goossens te Antwerpen het seminarie voor met als onderwerp 'De professionele vennootschap voor advocaten'. Het seminarie vindt plaats in het ALM te Berchem en is specifiek gericht op advocaten. Meer informatie, evenals de inschrijvingsmodaliteiten, zijn terug te vinden in de bijlage. Meer…







07.08.2016
Overheidsopdrachtenwet 2016 en Concessiewet 2016
Op 14 juli 2016 werden in het Belgisch Staatsblad de nieuwe wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten (Overheidsopdrachtenwet 2016) én de nieuwe wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten (Concessiewet 2016) gepubliceerd. Meer…
04.05.2016
Studiedag Stakingsbevel – 18 mei 2016, Berchem – ALM
Op 18 mei 2016 zal mr. Jo Van Lommel een update geven omtrent het stedenbouwkundig stakingsbevel. Aan de hand van recente rechtspraak zal worden stilgestaan bij dit instrument en bij de voor- en nadelen ervan. Ook de bewuste (volgens sommigen omstreden) Ministeriële omzendbrieven RO/2014/03 en RO/2015/01 komen aan bod.
Meer…





03.05.2016
Pief poef paf grondwettelijk hof schiet vlaamse regering terug naar af

Op 23 april 2014 heeft de Vlaamse Regering de instandhoudingsdoelstellingen (IHD) voor de Europese habitatrichtlijngebieden en de ermee overlappende vogelrichtlijngebieden vastgelegd. Die doelstellingen worden het nieuwe toetsingskader voor de passende beoordeling bij een vergunningsaanvraag. Met andere woorden: de definitief vastgestelde instandhoudingsdoelstellingen zijn het ijkpunt in het kader van de passende beoordeling bij hervergunningen of uitbreidingen.

Meer…


07.04.2016
Verzekerd tegen terreur
Onnoemelijk veel miserie en menselijk leed was vorige week ons deel. Eens het stof gaat liggen, zal de vraag rijzen in hoeverre deze schade verzekerd is. Zoals u weet, werd terrorisme vroeger standaard uitgesloten in zowat elke verzekeringspolis. De aanslagen in New York, Londen en Madrid hebben ons wakker geschud. Overheid en verzekeraars sloegen de handen in elkaar, wat resulteerde in een verzekeringsoplossing, die zijn neerslag vond in de Wet van 1 april 2007 betreffende de verzekering van schade veroorzaakt door terrorisme.
Meer…



26.02.2016
De strafrechtelijke aansprakelijkheid van de architect en de rechtsbijstandsverzekeraar
Zeggen dat men als architect serieuze aansprakelijkheidsrisico’s loopt, is een open deur intrappen. Zelfs strafrechtelijk kan de architect aangesproken worden. Een bouwwerk optrekken in strijd met de vergunningsvoorschriften – hoe gering de afwijking ook moge wezen – is nu eenmaal een misdrijf. Dergelijke inbreuk kan uitmonden in een procedure voor de correctionele rechtbank. Meer…


24.02.2016
Zaakverdelingsreglementen van de rechtbank van eerste aanleg te Antwerpen

Op 22 februari 2016 verscheen in het Belgisch Staatsblad het Koninklijk Besluit van 16 februari 2016 tot vaststelling van het zaakverdelingsreglement van de rechtbank van eerste aanleg Antwerpen en tot wijziging van het koninklijk besluit van 14 maart 2014 betreffende de verdeling van de arbeidshoven, de rechtbanken van eerste aanleg, de arbeidsrechtbanken, de rechtbanken van koophandel en de politierechtbanken in afdelingen.

Meer…