Nieuwe wet vergoeding medische schade

Onze vakgroep aansprakelijkheids-, verzekerings- en strafrecht volgt alle ontwikkelingen in het aansprakelijkheidsrecht op de voet, zo ook wat het medisch recht betreft.

 

Reeds enkele jaren zoekt de wetgever naar een oplossing om tegemoet te komen aan de moeilijkheden die een slachtoffer van een medische fout vaak ondervindt om schadevergoeding te bekomen.  Ook medische ongevallen waarbij geen fout werd begaan – denk aan de ziekenhuisbacterie – smeekten al lang om een oplossing.

 

Met de wetten van 15 mei 2007 zette de wetgever een eerste stap naar vernieuwing.  Het gemeen aansprakelijkheidsrecht werd afgeschaft voor medische ongevallen.  Een “no fault” systeem werd ingevoerd.  Een Fonds zou worden opgericht en zou tussenkomst verlenen voor alle medische ongevallen die een voldoende ernst vertonen.

 

Al snel bleek er in politieke kringen geen bereidheid meer te bestaan om deze wetten tot uitvoering te brengen.  Ondertussen werd gewerkt aan een alternatief.  Op 31 maart 2010 werd uiteindelijk de nieuwe wet betreffende de vergoeding van schade als gevolg van gezondheidszorg goedgekeurd in het parlement.

 

Belangrijkste verschil met de wetten van 15 mei 2007 is dat er – naar Frans model – een tweesporensysteem wordt ingevoerd.  Enerzijds wordt er een Fonds opgericht waarbij een slachtoffer steeds een minnelijke procedure kan starten, anderzijds blijft het gemeen aansprakelijkheidsrecht overeind.  Wil het slachtoffer naar de rechtbank, dan kan dat.

 

De wet maakt voorts een onderscheid tussen een medisch ongeval veroorzaakt door een fout en een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid.

 

Werd het medisch ongeval veroorzaakt door een fout van een zorgverlener dan kiest het slachtoffer vrij of hij een procedure start voor de rechtbank, dan wel of hij een minnelijke procedure start bij het Fonds.  Het Fonds zal in dat laatste geval de procedure in handen nemen en proberen partijen – slachtoffer en aansprakelijke zorgverlener en diens verzekeraar – tot een oplossing te brengen.  De wetgever beoogt met deze minnelijke procedure het aantal gerechtelijke procedures aanzienlijk te verminderen.

 

Betreft het een medisch ongeval zonder aansprakelijkheid – denk opnieuw aan de ziekenhuisbacterie – dan kan het slachtoffer een vergoedingsaanvraag indienen bij het Fonds.  In deze hypothese zal de schade opnieuw een voldoende ernst moeten vertonen om voor vergoeding in aanmerking te komen.  Pas als een bepaalde drempel overschreden wordt komt het Fonds tussen.  Eens de drempel overschreden geldt er echter geen limiet.  Het Fonds zal dan vergoeden overeenkomstig het gemeen recht.

 

De wet van 31 maart 2010 is alleszins een stap in de goede richting, doch er blijven ongetwijfeld valkuilen.  In het bijzonder valt af te wachten hoe de rechtspraak met betrekking tot het medisch ongeval zonder aansprakelijkheid – wat valt er wel/niet onder? – zich zal ontwikkelen.

 

De wet werd op 2 april 2010 gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.  De Koning – dit is de regering – bepaalt de datum van inwerkingtreding.  Een uitvoeringsbesluit werd evenwel nog niet genomen, en thans is de federale regering ontslagnemend…  Het zou alleszins zonde zijn dat ook deze wet, na de wetten van 15 mei 2007, niet tot uitvoering zou worden gebracht.

 

Hoe dan ook verklaart de wet zelf, ongeacht enig uitvoeringsbesluit, zich toch van toepassing op feiten die zich voordoen na de publicatie ervan.  Snelle uitvoering dringt zich ons inziens dus op of er dreigt een ernstig juridisch vacuüm te ontstaan.